selam beyler, terminali acik tutun. son yazidan sonra siyaset vitesini biraz bosa aldik ama bu dijital coplukte sakin kalmak da bir yere kadar. madem “bir sure siyaset yok” dedik, o zaman rotayi hepimizin her gun maruz kaldigi o “akilli” ama aslinda islemci israfindan baska bir sey olmayan teknolojik illuzyonlara kiralim. yeni serimiz hayirli olsun, formati bozmadan devam ediyoruz.<\/p>\n
sistem uyarisi: akilli cihazlar ve kullaniciyi aptallastirma algoritmasi<\/p>\n
bugun evdeki ampulden koldaki saate kadar her seyin basina “akilli” (smart) etiketi yapistirip onumuze koyuyorlar. bakiyorsun, cihazin icinde iki satir if-else blogu ya var ya yok, ama adi “yapay zeka destekli yasam asistani”. ulan, alti ustu hava durumuna bakip “semsiye al” diyecek makine icin neden benim tum konum gecmisimi, rehberimi ve mikrofon yetkimi istiyorsun? bu bildigin yasal yollarla sisteme sizdirilmis bir spyware degil de nedir?<\/p>\n
iot (internet of things) degil, internet of trash<\/p>\n
pazar payi kapmak icin piyasaya surulen o “akilli” buzdolaplarina ne demeli? uzerinde koca bir tablet var, mutfakta twitter’a girmene izin veriyor. yahu, ben yumurtanin son kullanma tarihine bakmak icin neden bir yazilim guncellemesi (firmware update) bekliyorum? bu cihazlarin cogu, guvenlik duvari delik desik edilmis birer zombi makine adayi. yarin obur gun bir ddos saldirisinda senin buzdolabi da bir yerlere paket gonderirse sasirmayin. sistem oyle bir noktaya geldi ki, artik esyalarimiza sahip degiliz; esyalar bizi logluyor.<\/p>\n
modern web: css pariltisi altinda saklanan spagetti kod<\/p>\n
blogun basindan beri soyluyorum, bu modern web tasarimi tam bir “yandas estetigi” vakasi gibi. on yuze (frontend) iki tane animasyonlu gecis, uc tane blur efekti basiyorlar; sanirsin arkada kuantum bilgisayar calisiyor. ama konsolu bir aciyorsun, 404 hatalari havada ucusuyor, memory leak yuzunden tarayici ram’i somuruyor. tikliyorsun butona, cevap gelene kadar iran fuze firlatip hedefi sasiriyor. hani hizdi, hani teknolojiydi? her sey o kadar agirlasti ki, duz metin okumak icin bile 5 mb’lik javascript kutuphanesi yuklemek zorunda kaliyoruz. biz burada terminalde debian safligiyla, minimalist sistemlerle takilmaya calisirken; dunya, uzerine sim dokulmus bir windows vista gibi kasmaya devam ediyor.<\/p>\n
sonuc: format sart ama lisans bulamiyoruz<\/p>\n
netice itibariyle beyler, etrafimizdaki her sey “user experience” (kullanici deneyimi) adi altinda bizi birer pasif tuketiciye, yani sistemin birer endpoint’ine donusturuyor. akilli telefonun seni senden iyi taniyor ama bir kernel panic verse ne yapacagini bilmiyorsun. o piriltili ekranlarin arkasindaki siyah beyaz gerceklikleri gormezden gelmeyin. simdilik teknoloji guzellemesi yapanlara bu kadar ayar yeter.<\/p>\n
sudo apt-get purge smart-home-illusions<\/p>\n
neyse, sistem isindi. fan sesi kafa acmadan ben kacar. terminalde kalin, guvende kalin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
selam beyler, terminali acik tutun. son yazidan sonra siyaset vitesini biraz bosa aldik ama bu dijital coplukte sakin kalmak da bir yere kadar. madem “bir sure siyaset yok” dedik, o zaman rotayi hepimizin her gun maruz kaldigi o “akilli” ama aslinda islemci israfindan baska bir sey olmayan teknolojik illuzyonlara kiralim. yeni serimiz hayirli olsun, formati“dijital distopya – bolum 1: akilli sistemler ve kolelik”<\/span> yaz\u0131s\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 oku<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-66","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bloglar","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.ocal.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.ocal.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.ocal.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ocal.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ocal.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=66"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.ocal.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67,"href":"https:\/\/blog.ocal.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66\/revisions\/67"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.ocal.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=66"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ocal.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=66"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.ocal.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=66"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}